سالها، کوکیهای شخص ثالث (Third-Party Cookies) یکی از مهمترین ابزارهای بازاریابان دیجیتال برای ردیابی رفتار کاربران و هدفگیری تبلیغات بودهاند. اما با تغییرات سیاستهای حریم خصوصی، بهویژه تصمیم گوگل برای حذف تدریجی کوکیهای شخص ثالث از مرورگر کروم، دوران جدیدی در بازاریابی دیجیتال آغاز شده است: عصر بدون کوکی.
در این شرایط، برندها مجبورند استراتژیهای خود را بازطراحی کنند و به سمت دادههای شخصاول (First-Party Data) و روشهای مبتنی بر اعتماد حرکت کنند.
چرا کوکیها حذف میشوند؟
- افزایش آگاهی کاربران از حریم خصوصی
- سختگیری قوانین بینالمللی مانند GDPR در اروپا و CCPA در آمریکا
- تمایل شرکتها به شفافیت بیشتر در جمعآوری و استفاده از دادهها
داده شخصاول چیست؟
داده شخصاول، اطلاعاتی است که یک کسبوکار مستقیماً از تعاملات خود با مشتریان جمعآوری میکند. این دادهها میتواند شامل موارد زیر باشد:
- اطلاعات ثبتنام در وبسایت یا اپلیکیشن
- تاریخچه خرید
- رفتار کاربر در استفاده از خدمات یا محصولات
- بازخوردها و نظرسنجیها
مزایای داده شخصاول
۱. کیفیت بالاتر دادهها: چون مستقیماً از مشتری جمعآوری میشود، دقیقتر و قابلاعتمادتر است.
۲. رعایت بهتر حریم خصوصی: کاربران با رضایت خود دادهها را ارائه میدهند.
۳. ایجاد روابط قویتر با مشتری: تعامل مستقیم باعث افزایش وفاداری میشود.
استراتژیهای موفق در عصر بدون کوکی
۱. ایجاد ارزش در ازای داده
برای اینکه کاربران داوطلبانه اطلاعات خود را ارائه دهند، باید در ازای آن ارزش واقعی دریافت کنند؛ مثل محتوای اختصاصی، تخفیف یا خدمات ویژه.
۲. برنامههای وفاداری
باشگاه مشتریان و سیستمهای امتیازدهی راهی مؤثر برای جمعآوری دادههای باکیفیت است.
۳. بهینهسازی تجربه کاربر
هرچه تجربه کاربری بهتر باشد، احتمال ثبتنام و تعامل کاربران بیشتر خواهد بود.
۴. استفاده از ابزارهای تحلیل داده پیشرفته
حتی بدون کوکیهای شخص ثالث، ابزارهای تحلیلی مبتنی بر دادههای شخصاول میتوانند الگوهای رفتاری مشتریان را شناسایی کنند.
چالشها
- کاهش قابلیت ردیابی دقیق کاربر در وب
- نیاز به سرمایهگذاری در زیرساختهای جمعآوری و مدیریت داده
- لزوم جلب اعتماد کاربران برای اشتراکگذاری اطلاعات
نمونههای جهانی
- برندهای بزرگ خردهفروشی با اپلیکیشنهای موبایل اختصاصی، خریدها و ترجیحات کاربران را ثبت میکنند.
- شرکتهای رسانهای با ایجاد حساب کاربری و ارائه محتوای شخصیسازیشده، دادههای ارزشمند جمعآوری میکنند.
وضعیت ایران
در ایران، با وجود نبود قوانین سختگیرانه مشابه اروپا یا آمریکا، کاربران نسبت به حریم خصوصی حساستر شدهاند. بسیاری از فروشگاههای آنلاین و پلتفرمهای خدماتی به سمت استفاده از دادههای شخصاول از طریق باشگاه مشتریان، اپلیکیشنهای اختصاصی و سیستمهای CRM حرکت کردهاند.
با این حال، برخی کسبوکارها هنوز وابسته به ابزارهای سنتی تبلیغات آنلاین هستند و گذار کامل به استراتژیهای بدون کوکی زمانبر خواهد بود.
آینده بازاریابی بدون کوکی
- افزایش نقش هوش مصنوعی در تحلیل دادههای شخصاول
- ادغام کانالهای آنلاین و آفلاین برای دید کاملتر از مشتری
- تمرکز بر ایجاد اعتماد بلندمدت به جای تبلیغات تهاجمی
جمعبندی
حذف کوکیهای شخص ثالث چالشی بزرگ اما در عین حال فرصتی ارزشمند برای بازاریابان است. برندهایی که بتوانند با شفافیت، ارزشآفرینی و استفاده هوشمندانه از دادههای شخصاول، اعتماد مشتریان را جلب کنند، در عصر بدون کوکی برنده خواهند بود.